Jak wybrać i dopasować kask rowerowy?

Dla wielu ludzi jazda na rowerze to sposób na relaks, poprawę kondycji czy pokonywanie własnych ograniczeń. Niemniej każda przejażdżka rowerowa niesie ze sobą pewne ryzyko, niezależnie od tego, czy jesteś doświadczonym kolarzem, czy też tylko od czasu do czasu wsiadasz na rower. Wypadki niestety zdarzają się każdego dnia. Dlatego tak ważne jest, aby być przygotowanym i chronić siebie w najważniejszy sposób – przez zakładanie kasku rowerowego.  W tym artykule omówimy, jakie rodzaje kasków są dostępne na rynku i jak dobrać kask, aby najlepiej spełniał swoją ochronną rolę. Sprawdzamy też, co o noszeniu kasku rowerowego mówią przepisy kodeksu drogowego.

Czy kask na rower jest obowiązkowy?

Jedno z najczęstszych pytań początkujących rowerzystów dotyczy tego, czy trzeba mieć kask na rowerze. Mimo ogromnego znaczenia, jakie noszenie kasku ma dla bezpieczeństwa rowerzystów, zakładanie kasku rowerowego nie jest w Polsce obowiązkowe. Choć w 2022 roku w kodeksie drogowym pojawiło się kilka zmian dotyczących rowerzystów, wciąż nie znajdziemy w nim zapisu mówiącego o obowiązku ochrony głowy. Dotyczy to zarówno osób dorosłych, jak i rowerzystów poniżej 18 roku życia.

A jak wygląda to w innych krajach europejskich? Jeśli wybierasz się na zagraniczną wycieczkę, podczas której zamierzasz spędzić trochę czasu na rowerze, warto, abyś zapoznał się z miejscowymi przepisami. 

W Czechach obowiązek zakładania kasku dotyczy wszystkich rowerzystów, którzy nie ukończyli 18 roku życia. W “kraju rowerów”, czyli w Holandii, nakaz jazdy w kasku również dotyczy tylko dzieci. Na Węgrzech kask rowerowy powinien zakładać każdy rowerzysta niezależnie od wieku, ale tylko wtedy, gdy prędkość jazdy na rowerze przekracza 40km/h. Z kolei na Słowacji jazda w kasku obowiązuje poza terenem zabudowanym (dla osób poniżej 15 r.ż – także w terenie zabudowanym). 

Choć za jazdę na rowerze bez kasku nie otrzymamy mandatu, zawsze warto wyposażyć się w ten element ochronny. Zdecydowana większość ekspertów i organizacji zajmujących się bezpieczeństwem drogowym również zaleca noszenie kasku podczas jazdy na rowerze. Nie bez powodu w ostatnim czasie możemy spotkać coraz więcej kampanii społecznych zachęcających do zakładania kasku na głowę. 

Dlaczego warto zakładać kask rowerowy?

Przed zakupem akcesoriów na rower, wiele osób zadaje sobie pytanie: czy kask rowerowy w ogóle chroni? Można powiedzieć, że kask działa jako pierwsza linia obrony. Samo noszenie kasku oczywiście nie uchroni nas przed wypadkiem, ale pozwoli uniknąć poważnych urazów czaszki i mózgu w wyniku upadku lub uderzenia o krawężnik, ziemię czy inne twarde przedmioty. 

Kaski rowerowe posiadają twardą powłokę, zwykle wykonaną z tworzywa sztucznego. Tuż pod nią znajduje się pianka EPS (expanded polystyrene), lepiej znana jako styropian. Takie połączenie pozwala absorbować energię uderzenia i rozkładać ją na większej powierzchni, zmniejszając tym samym siłę działającą na mózg.

W praktyce noszenie samego kasku podczas jazdy na rowerze nie jest wystarczające, aby zagwarantować bezpieczeństwo. Kluczowym czynnikiem jest odpowiedni dobór kasku oraz jego jakość wykonania.

Jak prawidłowo założyć i dopasować kask rowerowy?

Kask, który jest źle dopasowany do obwodu i kształtu głowy rowerzysty, może nie spełniać swojej roli ochronnej w pełni. Może przesuwać się w trakcie upadku lub nie trzymać się stabilnie na głowie. Dlatego tak ważne jest, aby wybrać kask o odpowiednim rozmiarze. Jak to zrobić?

Po pierwsze: zmierz obwód głowy

Rozmiary kasków zależą od obwodu głowy, jednak różni producenci mogą stosować nieco inną rozmiarówkę. Dlatego, aby znaleźć odpowiedni rozmiar kasku, użyj metra krawieckiego i zmierz obwód swojej głowy tuż nad uszami, czyli około 1-2 cm nad brwiami. Jeśli nie masz pod ręką miarki krawieckiej, możesz użyć zwykłego sznurka. Zaznaczyć na nim obwód, a następnie zmierz go na płasko linijką lub miarką kieszonkową. 

Dopasuj kask do kształtu głowy

Kiedy już zmierzysz obwód głowy do kasku, warto, abyś przymierzył kilka modeli. Warto porównać różne kaski, aby znaleźć ten, który najlepiej leży i dopasowuje się również do kształtu czaszki. Warto podkreślić, że kask rowerowy powinien przylegać równomiernie do czoła i tyłu głowy, bez nadmiernego nacisku, ale też bez zbędnego luzu.

Aby sprawdzić, czy kask nie jest za duży, załóż go, a następnie energicznie poruszaj głową i samym kaskiem. Masz zbyt dużo miejsca między kaskiem a czołem lub czubkiem głowy? Czujesz, że kask nadmiernie opada przy ruchach, łatwo przesuwa się na boki lub do przodu i do tyłu? Może to oznaczać, że powinieneś wybrać mniejszy rozmiar lub inaczej wyprofilowany model. 

Po czym poznać, że kask jest za mały? Jeśli zakładanie kasku jest trudne, musisz mocno naciskać, aby go założyć, czujesz, że nie obejmuje całej głowy, to pierwszy znak, że powinieneś sięgnąć po większy rozmiar. Zbyt mały kask powoduje również nadmierny ucisk na czoło, skronie lub policzki, który w trakcie jazdy może nawet prowadzić do bólu głowy. Trudności w zakładaniu okularów również mogą świadczyć o źle dobranym kasku. 

Ustaw paski boczne i pokrętło do regulacji kasku

Nawet najlepiej dopasowany kask nie spełni swojego zadania, jeśli nie zadbasz o odpowiednią regulację i zapięcie pasków bocznych. Działają one jak pasy bezpieczeństwa – ich rolą jest utrzymanie kasku na miejscu, kiedy jest on najbardziej potrzebny, czyli podczas gwałtownych szarpnięć i uderzeń. 

Po pierwsze sprawdź, czy paski są w dobrym stanie, a klamra łatwo się zamyka i nie otwiera się samoistnie. Po umieszczeniu kasku na głowie upewnij się, że pasek pod brodą jest odpowiednio długi, aby można było go zapiąć bez nadmiernego ucisku przy podbródku. Nie może też być zbyt długi, żeby nie wisiał luzem. Elementy łączące paski z boków powinny znajdować się tuż pod uszami, tworząc literę Y. 

Po zapięciu klamry, możesz dostosować napięcie paska pod brodą. Cały pasek powinien szczelnie i wygodnie przylegać do dolnej części brody, aby nie zsuwał się i dał poczucie, że kask stabilnie trzyma się głowy. Na koniec możesz wykonać mały test. Sprawdź, czy pomiędzy zapięciem a dolną częścią brody jesteś w stanie wsunąć jeden lub dwa palce. Z dobrze zapiętym kaskiem nie powinieneś też mieć trudności z otwieraniem ust.

To jeszcze nie wszystko. Wiele kasków jest wyposażona w specjalne pokrętło do regulacji, które znajduje się w tylnej części. Czujesz, że kask nadal jest zbyt luźny lub za ciasny? Użyj tej funkcji, aby zmniejszyć bądź zwiększyć luz pomiędzy wewnętrzną częścią kasku a głową. 

Jaki kask rowerowy wybrać? Rodzaje kasków

Wybór kasku rowerowego zależy od wielu czynników, w tym od tego, do jakiego rodzaju jazdy jest przeznaczony. Kaski różnią się nie tylko rozmiarem i wyglądem, ale też materiałami, z których są wykonane oraz zastosowanymi technologiami. Zastanawiasz się – kask rowerowy z daszkiem czy bez? Czy siatka w kasku jest potrzebna? Co to jest MIPS? Sprawdźmy, czym charakteryzują się poszczególne rodzaje kasków i jakie rozwiązania oferują. 

Kask szosowy

Kaski szosowe są zaprojektowane z myślą o minimalizowaniu oporu powietrza podczas szybkiej jazdy. Najczęściej mają aerodynamiczny kształt, gładkie, opływowe linie i płaski tył. Są też pozbawione daszka, który mógłby stawiać dodatkowy opór powietrza.

Kaski do jazdy szosowej są lekkie, co pozwala uniknąć nadmiernego obciążenia głowy i szyi. Jest to szczególnie ważne podczas długotrwałych treningów czy wyścigów. Najczęściej mają też liczne otwory wentylacyjne oraz możliwość dodatkowej regulacji, która pozwala na dokładne dopasowanie kasku do kształtu głowy.

Kask MTB

Jazda po wyboistych górskich ścieżkach wiąże się ze sporym ryzykiem upadku. Kaski MTB są znacznie większe, grubsze i dodatkowo wzmocnione, aby minimalizować skutki uderzenia o kamienie czy wystające korzenie drzew. Oferują lepszą ochronę całej głowy ze szczególnym uwzględnieniem obszaru potylicy i skroni.

Wśród kasków MTB wyróżniamy modele zaprojektowane specjalnie dla rowerzystów, którzy uprawiają jazdę górską w stylu enduro. Łączy ona elementy wspinaczki i zjazdu na rowerze, dlatego kaski enduro posiadają charakterystyczne wystające daszki lub miejsce na gogle. Takie rozwiązanie pozwala chronić oczy przed oślepiającym słońcem, kurzem, gałęziami i insektami, których nie brakuje na górskich trasach.

Dla miłośników ekstremalnego kolarstwa górskiego, takiego jak freeride czy downhill, dostępne są cięższe kaski typu full face. Przypominają one kaski motocyklowe, ponieważ zakrywają nie tylko głowę, ale chronią również boczne części twarzy i szczękę.

Kask do jazdy miejskiej

Jeśli korzystasz z roweru miejskiego czy elektrycznego, aby dojeżdżać do pracy, szkoły czy na zakupy, możesz wybrać lżejszy kask rowerowy z dobrą wentylacją. Warto postawić na kask z daszkiem. Takie rozwiązanie chroni oczy przed słońcem, ale jednocześnie nie krępuje ruchów głowy i zapewnia dobrą widoczność w miejskiej dżungli. Dużym plusem miejskich kasków rowerowych jest spory wybór wzorów i kolorów. Dzięki temu możesz dopasować to akcesorium do własnego stylu i pozostałych dodatków.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze kasku na rower?

Wiesz już, jak prawidłowo dopasować kask i jakie modele brać pod uwagę, uwzględniając preferowany styl jazdy. Przed ostatecznym wyborem warto wziąć pod uwagę jeszcze kilka innych istotnych kwestii. 

Upewnij się, że kask posiada odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa, takie jak CE lub CPSC, które świadczą o zgodności kasku z normami bezpieczeństwa. Ponadto zwróć uwagę na materiały użyte do produkcji kasku – powinny być one trwałe i odporne na uderzenia. A może rozważasz kupno używanego kasku? Jeśli zauważysz jakiekolwiek uszkodzenia, pęknięcia czy ubytki w materiałach, lepiej postaw na inny egzemplarz. Sprawdź, czy kask ma systemy regulacji napięcia, które umożliwiają dokładne dopasowanie do kształtu głowy. To istotne dla zapewnienia stabilności i komfortu podczas jazdy.

Kask rowerowy z MIPS czy bez?

Mówiąc o bezpieczeństwie podczas jazdy rowerowej, warto wspomnieć o jednym z  najnowocześniejszych systemów ochrony, czyli MIPS. Multi-Directional Impact Protection System to zaawansowana technologia opracowana przez szwedzki zespół ekspertów z neurologiem na czele. Jest stosowana nie tylko w przemyśle rowerowym, ale także w kaskach snowboardowych i narciarskich.

Jak działa kask z MIPS? Pomiędzy zewnętrzną, twardą powłoką kasku, a jego wewnętrzną wyściółką znajduje się dodatkowa cienka warstwa. Pozostaje ona nieruchoma podczas upadku, dzięki czemu zapewnia ochronę przed ruchem obrotowym przenoszonym do mózgu  i absorbuje większą ilość energii oraz przeciążeń.

Jest to rozwiązanie szczególnie istotne, jeśli podczas wypadku głowa jest narażona na wielokrotne uderzenia lub uderzenia pod różnymi kątami. Wówczas zmniejsza się rotacja mózgu wewnątrz czaszki, a ryzyko lekkich i ciężkich urazów neurologicznych znacznie się zmniejsza. 

Co ile wymieniać kask rowerowy?

Kask rowerowy to element, do którego możesz szybko się przywiązać. Pamiętaj jednak, że nawet najlepsze akcesoria nie są wieczne, a ich skuteczność może zmniejszać się wraz z upływem czasu. Warto więc wymieniać kask mniej więcej co 5 lat, zwłaszcza, jeśli zakładasz go często. Drobne uderzenia, otarcia, pot, słońce i deszcz to czynniki, które bez wątpienia wpływają na jakość kasku i właściwości ochronne zewnętrznych i wewnętrznych materiałów. 

Wymiana na nowy model jest oczywiście obowiązkowa po upadku czy innym uszkodzeniu skorupy, pasków bocznych i klamry lub materiałów wewnętrznych. Nawet jeśli uszkodzenia nie są widoczne na pierwszy rzut oka, mogą poważnie wpływać na skuteczność kasku. 

Pamiętaj, że kask rowerowy to jedno z najważniejszych narzędzi ochrony podczas jazdy na rowerze. Jeśli masz wątpliwości co do stanu swojego kasku lub jeśli wystąpiło jakiekolwiek uszkodzenie, wymień go na nowy. Nie ryzykuj własnego bezpieczeństwa! Niewątpliwie warto inwestować w nowoczesne i bezpieczne kaski rowerowe, aby cieszyć się komfortową i bezpieczną jazdą zarówno w mieście, jak i na wymagających trasach.